Site en franšaisView this website in English
 

De Venusovergang: verslag uit Svalbard

7-8 juni 2012: Terugreis

Donderdag hebben we ingepakt, het museum van Svalbard bezocht (eerder tijdens ons verblijf hadden we hiervoor geen tijd) en dan het vliegtuig genomen naar Oslo, waar we 's avonds aankwamen. Eten, (opnieuw weinig) slapen en terug het vliegtuig op naar Brussel deze keer, waar we deze ochtend zijn geland.

Dit was het dan, het avontuur is voorbij. Het was buitengewoon om in de voetsporen te treden van wetenschappers die geschiedenis schreven met hun expedities waarin ze de Venusovergang observeerden! Een mooi moment...

Alleen jammer dat we geen ijsberen hebben gezien. Zouden ze daar wel echt bestaan?

 

6 juni 2012: Rustdag

Na een bijzonder korte nacht (3 uren) voelen we ons vandaag wat moe...

Toch geven we nog één interview voor franstalige radiozender "la Première" in het programma "Le Forum de Midi", maken we nog een wandeltocht door Longyearbyen, kopen we nog wat souvenirs, en genieten we van een lekkere maaltijd (bedankt, Valérie!)... De dag is snel voorbij.

 

Verder hebben we toch wat gewerkt om jullie prachtige foto's van dit Svalbard-avontuur te kunnen bezorgen, samen met de eerste videos.

Foto-album Svalbard report

 

 


De Venusovergang gezien vanuit Svalbard (Youtube video)

 

Nacht van de 5-6 juni 2012: Verhaal van een lange nacht

Terwijl de Venusovergang dichterbij komt, rond middernacht, vult de observatieplaats in de buurt van de universiteit van Svalbard zich met mensen: tussen 100 en 150 zijn het er. Een aantal amateur-astronomen zijn zelfs met hun eigen telescopen gekomen, terwijl Longyearbyen ongeveer 2000 inwoners telt.

FouleHelaas begint de overgang onder de wolken en kunnen de eerste twee contacten hier niet waargenomen worden.

Rond 01:30 loopt de plaats langzaam leeg, maar rond 6:30 keren sommigen terug om naar het derde en vierde contact te kijken. De dappersten, vijftien fans, worden beloond aangezien er vanaf 1.30 uur een onbelemmerd zicht was op Venus voor de zon.

Foto-album Venusovergang

SOIR_team_eclipseAstronomen hebben op voorhand plaatsgenomen om hun instrumenten op te kunnen stellen. Onder hen is het team van de BBC, dat binnenkort een documentaire over de Venusovergang zal uitzenden, met zijn eigen zonne-telescoop en twee zonnekijkers gekomen.

Dit laatste soort instrument is zeer gemakkelijk te gebruiken en geeft een duidelijk beeld van de zwarte schijf van Venus voor de Zon. Een andere manier, binnen het bereik van iedereen, om de Venusovergang veilig te bekijken bestaat erin een zonnescherm voor een verrekijker te plaatsen.

amateursSvedhem_WilsonMid-transitJumelle_filtre

Een team van ESA (European Space Agency) is ook aanwezig met twee zonne-telescopen, één die in het zichtbare golflengtegebied werkt en de andere die Lyman-Alpha telescoop heet (die wijst op de aanwezigheid van waterstof) die als de wolken het toelaten, de hele overgang zullen waarnemen.

Eén van de negen Twilight Experiment coronagraven zal de hele waarneming door werken onder leiding van Thomas Widemann van het Observatorium van Parijs. De belangrijkste momenten voor dit instrument zijn de eerste en derde contacten van het verschijnsel, om het aureool-fenomeen te bestuderen. Al deze teams zijn de hele overgang door in contact gebleven met hun collega's op andere locaties bijna over de hele wereld.

telescope_ESACoronographe_Twilight

Na een grondige analyse van alle gegevens en de opgenomen beelden zullen astronomen uit deze overgang zeker wetenschappelijke conclusies trekken en hun instrumenten kunnen beoordelen in verband met het onderzoek naar exoplaneten. Nu al werden we getrakteerd op een prachtig schouwspel en een geweldige avond.

 

Nacht van 5-6 juni 2012: We zijn er!

  • 23u (gisteren): terug naar het appartement, we doen warme kleding aan (het is 5 graden C), een laatste kop koffie en we zijn vertrokken.

  • 23u45: we komen aan op de waarnemingsplaats, waar we ook veel bewoners aantreffen. De instrumenten staan op hun plaats (de Twilight Experiment coronagraaf en vele professionele en amateur-telescopen). Waarnemers doen de laatste aanpassingen. Alles onder het oog van tv-camera's. Het eerste contact is gepland om 00u02. Maar het is bewooooolkt ... Dat het weer maar snel betert!

  • 00u00: het weer verbetert niet ... en we missen het eerste contact ...
  •  

    SOIRterrainCoronographeNuagesSOIRtelescope

     

  • 00u25: Het tweede contact ging ook aan ons voorbij... maar ... tussendoor was er toch een korte opklaring!
  •  

    Transit-1er-image
    Eerste beeld van de Venusovergang genomen met een videotoestel (de wolken werken als een zonnefilter). Links boven zie je Venus voor de zonneschijf.

  • 01u00: De wolken blijven kruislings voor de Zon schuiven.

  • 04u00: Tijdens de opklaringen nemen we duidelijk Venus waar. Geen nood aan een filter voor de camera: de wolken verminderen het signaal voldoende.

  • 05u00: Geen wolken meer, de hemel is blauw en de zon straalt: nu moeten we dus wel een filter gebruiken, we improviseren en plakken een zonnebril op de camera. Prachtige foto's!

  • 05u54: We denken aan SOIR waarmee we nu ook vanuit de baan van Venus Express beginnen waarnemen.

  • 07u00: Het zit er op! Wij hebben het derde contact goed kunnen zien, het vierde minder duidelijk. Gedetailleerde analyse volgt later.

  • Venuscope OnSite TheEnd


5 juni 2012: Het aftellen is begonnen

In de voormiddag vergaderen de wetenschappers verder. In de vroege avond geven ze presentaties aan de Universiteit van Svalbard voor een algemeen publiek. Ze zullen door T. Widemann, D. Titov, en D. Grinspoon (zie foto). Het museum van Svalbard zal uitzonderlijk tot 1u 's morgens geopend worden.

Grinspoon_talkUnifMusee

Hierna volgt een bezoek aan het museum van Svalbard.

We hebben nog een paar uur de tijd om krachten op te doen voor de lange slapeloze nacht die voor ons ligt. Het weer lijkt aan onze kant, de zon schijnt, we zien slechts een paar wolken.

Vanaf 1u ’s nachts, na de twee eerste contacten, geven we jullie on line nieuws.

 

4 juni 2012: Een boottocht om het 6-jarig bestaan van de satelliet in een baan rond Venus te vieren

Zoals eerder aangekondigd volgt hier het verhaal van de boottocht van gisterenavond. Rond 19u gingen we aan boord, waar de kapitein ons verwelkomde. Na wat veiligheidsinstructies, gooide de bemanning de trossen los en kon het spektakel beginnen.

Consignes de sécuritéUne mer d'huile

We voeren naar een gletsjer die uitmondt in de zee. Dichtbij kwamen we echter niet vanwege het ijs. De motor werd dan maar stilgelegd om de barbecue aan te steken. Zalm ‘en papillote’ en walvissteaks stonden op het menu. Tijdens het eten genoot ons team van het geweldige landschap.

barbecue à bordL'équipe belge

Icesheet

Na de maaltijd, voer de boot terug naar Longyearbyen waar we onder de middernachtzon aankwamen.

 

4 juni 2012: Eerste dag van de 28ste 'Science Working Team meeting' van de Venus Express zending

Vandaag vergaderen we van 9 tot 18u met de andere wetenschappers en ingenieurs die betrokken zijn bij de Venus Express zending. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA en ESOC ('European Space Operations Centre') zijn ook vertegenwoordigd. In totaal zijn we met een ongeveer veertig mensen.

Dit soort vergadering houden we 2 tot 3 keer per jaar om een overzicht te krijgen van de staat van de satelliet en van elk instrument (ter herinnering: er zijn 6 meetinstrumenten aan boord van Venus Express). De archivering van de gegevens, de samenwerking met telescopen op aarde, huidige en toekomstige publicaties, zijn thema's die bijvoorbeeld aan bod komen. Ann Carine Vandaele stelt de presentatie over het SOIR instrument voor.

Tijdens de koffiepauzes, testen de wetenschappers hun instrumenten ter voorbereiding van de overgang van Venus.

Presentation Ann Carine VandaeleDerniers tests avant le transit


Met een boottocht langs de fjorden vieren we vanavond het 6-jarig bestaan van de satelliet in een baan rond Venus. Hierover morgen vertellen we morgen meer.

3 juni 2012: Bezoek aan Longyearbyen en shopping

Die zondag zijn we de buurt gaan verkennen. Longyearbyen is een oude mijnstad, aan een fjord op Spitsbergen-eiland. In dit stadje op de rand van de wereld vind je nog steeds sporen van deze vroegere activiteit.

Wat je hier kan bezoeken is een paar winkels en hotels, een universiteit, een Wereldzaadbank, een aarde-relais-station (SvalSat) en twee radars (EISCAT). Verder kan je hier natuurlijk ook veel outdoor-activiteiten doen.

LYR_cityLYR_fjord

Deze namiddag gaan we shoppen en wandelen (YouTube video).

Team in Svalbard

VEX haalt de krantenkoppen in de "world's nothernmost alternative newpaper": Icepeople.

 

 

2 juni 2012: Na een laaange reis, komt het SOIR team in Svalbard aan

De dag begint om 10u in Zaventem met een interview van P. Bollekens voor de RTBF.

Interview_RTBF

Na 4 maal opstijgen en evenveel landingen, kwam rond 20.30 u het SOIR-team, bestaande uit Ann Carine Vandaele, Arnaud Mahieux, Valérie Wilquet en Séverine Robert, aan in Svalbard.

Het is bewolkt en gevaarsborden waarschuwen al voor de aanwezigheid van ijsberen.

SOIR_LYRarrival_LYR

 

Link naar de website van het Federaal Wetenschapsbeleid
Link naar de Federale Portaalsite